function controlloric(f) {
 var e=f.elements;
 var rr,nomeRadio,almenoUno;
 for (var i=0; i<e.length; i++){
		var ctrlid=e[i].id;
	 	var lungh=ctrlid.length;
	 	var realid=ctrlid.substring(0,3);
		if (realid=="req"){	 
 			if (e[i].type=="text" && e[i].value==""){
   				alert("Riempire il campo di ricerca"+".");
   				e[i].focus();
   				return false;
  			}//if
  			else if (e[i].type=="password" && e[i].value=="") {
  				 alert("Riempire il campo di ricerca"+".");
  				 e[i].focus();
   				return false;
  			}//else
  			else if (e[i].type=="checkbox" && !(e[i].checked)) {
   				alert("Per autorizzare il trattamento dei dati, selezionare la casella "+e[i].name+".");
   				e[i].focus();
   				return false;
  			}//else
  			else if (e[i].type=="textarea" && e[i].value=="") {
  				alert("Riempire il campo di ricerca"+".");
   				e[i].focus();
   				return false;
  			}//else
  			else if (e[i].name=="agente" && e[i].value=="") {
  				alert("Riempire il campo di ricerca"+".");
   				e[i].focus();
   				return false;
  			}//else
  			else if (e[i].type=="file") {
  				e[i].value="";
  				return true
  			}//else
  			else if(e[i].type=="radio"){
      			nomeRadio = e[i].name
      			rr = e[nomeRadio]
      			almenoUno=false
      			for(var j=0;j<rr.length;j++){
        			if(rr[j].checked){almenoUno=true}}
      				if(!almenoUno){
        				alert('selezionare uno dei radio '+nomeRadio)
        				return false
					}//if
  			}//elseif
 		}//if
 }//for
 return true;
}